Programlama Nedir

Daha önce hiç kod yazmadıysan bu sayfa tam sana göre. Programlamanın ne olduğunu, “değişken” veya “döngü” gibi terimleri bildiğini varsaymadan, en temelden anlatır.

Program nedir

Program, bilgisayara verdiğin talimatlar listesidir. Bilgisayar bunları tek tek, yukarıdan aşağıya, tam yazdığın gibi uygular. Tahmin etmez, sıkılmaz, yorulmaz. Sadece çalıştırır.

Bir yemek tarifi gibi düşün. Tarif der ki: unu al, su ekle, karıştır, fırına koy. Program der ki: şu sayıyı al, beş ekle, sonucu yaz. Aynı mantık, farklı mutfak.

Değişkenlere neden ihtiyaç duyarız

Yemek yaparken malzemeleri sonradan kullanmak için kaplara koyarsın. Programda değişken o kaptır. Bir isim verir, içine değer koyarsın:

int yas = 25;
string isim = "Ali";

Daha sonra bu değeri okuyabilir ya da değiştirebilirsin. Program senin için hatırlar.

Koşullara neden ihtiyaç duyarız

Bazı tarifler “hamur çok kuruysa su ekle” der. Bu bir koşuldur. Programlar da aynısını yapar:

if (puan > 50) {
    print("Geçtin!");
}

Süslü parantez { } içindeki satır yalnızca puan 50’den büyükse çalışır. Değilse program o kısmı atlar.

Döngülere neden ihtiyaç duyarız

Bir tarif düşün: “hamuru 100 kere yoğur.” Kimse bunu 100 ayrı satır olarak yazmak istemez. Döngü der ki: “şunu yap, sonra tekrar yap, ta ki bir koşul sağlanana kadar.” En sık kullanılan döngü for döngüsüdür:

for (int i = 0; i < 5; i = i + 1) {
    print(i);
}

Bu kod 0, 1, 2, 3, 4 yazar. Üç satır koddan beş satır çıktı. Döngü, her adımı elle yazmak yerine tekrarlayan işi makinenin yapmasını sağlar.

Fonksiyonlara neden ihtiyaç duyarız

Tarifin büyüdükçe aynı alt tarifi birden fazla yerde kullandığını fark edersin: “temel sosu hazırla” üç ayrı yemekte geçer. Tekrar etmek yerine ona bir isim verir, o isimle çağırırsın. Programlamada buna fonksiyon denir:

int ikiKati(int x) {
    return x * 2;
}

Artık ikiKati(5) sana programın her yerinde 10 verir. Bir kere yaz, çok kere kullan.

Hepsini bir araya getirelim

Gerçek bir program bunların hepsini birleştirir:

int primHesapla(int maas) {
    if (maas > 5000) {
        return maas / 10;
    }
    return 0;
}

int main() {
    print(primHesapla(6000));   // 600
    print(primHesapla(3000));   // 0
    return 0;
}

Bir değişken (maas), bir koşul (if), bir fonksiyon (primHesapla) ve bir çıktı (print). Eksiksiz, çalışan bir program.

Buradan nereye

Artık değişken, koşul, döngü ve fonksiyon kavramlarının ne işe yaradığını zihninde oturttuğuna göre, bu bölümün devamı sana her birini saQut içinde nasıl kullanacağını öğretir. Değişkenlerle başla.