Hata Yönetimi (try / catch / throw)

saQut, try, catch ve throw ile denetlenmeyen (unchecked) hata yönetimini destekler. Hatalar, inceleyip yönetebileceğiniz struct tabanlı değerlerdir.

Temel try / catch

Hata verebilecek kodu bir try bloğuna sarın. Bir hata oluşursa, yürütme catch bloğuna atlar:

try {
    int[] arr = [1, 2, 3];
    print(arr[99]);          // sınır dışı → hata
} catch (Error e) {
    print("bir hata yakalandı");
}

Error Struct’ı

Yakalanan bir hata size şu alanlara sahip bir Error değeri verir:

• e.code, sayısal hata kodu
• e.message, insan tarafından okunabilir açıklama (string)
• e.trace, yığın izi bilgisi
• e.line, hatanın oluştuğu satır

try {
    int[] arr = [1];
    int x = arr[5];           // sınır dışı
} catch (Error e) {
    print(e.code);            // sınır dışı hatasının sayısal kodu
    print(e.message);         // açıklama
}

Sık Karşılaşılan Çalışma Zamanı Hataları

Şu işlemler çalışma zamanında hata fırlatabilir:

Durum	Örnek	Hata
Dizi indeksi sınır dışı	3 elemanlı dizide arr[999]	Sınır dışı hatası
Sıfıra bölme	x = 10 / 0	Sıfıra bölme
Null erişimi	null bir nesnenin alanına erişmek	Null hatası
Başarısız tür dönüşümü	"abc" as int (null olamaz hedef)	Tür dönüşüm hatası

int main() {
    // Sıfıra bölme
    try {
        int x = 10 / 0;
    } catch (Error e) {
        print(e.code);
    }

    // Sınır dışı
    try {
        int[] a = [1];
        int bad = a[5];
    } catch (Error e) {
        print(e.code);
    }

    // Başarısız tür dönüşümü
    try {
        int n = "abc" as int;
    } catch (Error e) {
        print(e.code);
    }

    return 0;
}

throw

Kendi hatalarınızı fırlatabilirsiniz:

void check(int value) {
    if (value < 0) {
        throw "negatif değere izin verilmez";
    }
}

int main() {
    try {
        check(-5);
    } catch (Error e) {
        print(e.message);     // "negatif değere izin verilmez"
    }
    return 0;
}

Hataların Yayılması

Hatalar fonksiyon çağrıları boyunca yukarı doğru yayılır. Bir fonksiyon hatayı yakalamazsa, hata çağırana iletilir:

void level3() {
    int[] arr = [1, 2, 3];
    int bad = arr[99];        // hata burada
}

void level2() {
    level3();                 // hata buradan yayılır
}

int main() {
    try {
        level2();             // burada yakalanır
    } catch (Error e) {
        print(1);             // çalışır
    }
    return 0;
}

switch ile Hatalar

e.code üzerinde switch yapabilirsiniz:

try {
    int[] arr = [1];
    int x = arr[10];
} catch (Error e) {
    switch (e.code) {
        case 1:  print("dizi indeksi sınır dışı");
        case 2:  print("sıfıra bölme");
        default: print("bilinmeyen hata");
    }
}

Önemli Notlar

• saQut denetlenmeyen (unchecked) hatalar kullanır (Java/C# çalışma zamanı istisnaları gibi). Fonksiyonlar throws ile işaretlenmez; nerede yakalanacağına geliştirici karar verir.
• Çalışma zamanı hataları (null erişimi, sınır dışı, sıfıra bölme) yakalanabilir; programı çökertmezler.
• throw bir string mesaj kabul eder, bu mesaj e.message olur.
• Henüz bir finally bloğu yoktur (planlanan: gelecekte defer).

Sırada Ne Var?

• Token’ları, AST’yi, sembolleri ve IR’yi incelemek için derleyici araçlarını öğrenin