Standart Kütüphane

saQut’un standart kütüphanesi, programlarınıza dosya sistemi, ağ, sistem bilgisi, matematik ve tarih erişimi sağlayan import-kapılı modüllerden oluşur. Her zaman erişilebilir olan yerleşik fonksiyonların (.upper(), .append()) aksine, standart kütüphane fonksiyonları açıkça import edilmelidir.

Import nasıl çalışır

Her modül tırnaksız adıyla import edilir:

import { readFile, writeFile } from fs;
import { sqrt, abs } from math;

Tırnaklı ad dosya yolunu, tırnaksız ad standart kütüphane modülünü belirtir:

import { selamla } from "./yardimci.sqt";   // dosya
import { readFile } from fs;                // stdlib modülü

Birden fazla fonksiyonu tek ifadede import edebilir veya * ile hepsini alabilirsin:

import * from fs;              // tüm fs fonksiyonları
import { readFile } from fs;   // yalnızca biri

Capability kapıları

Bazı modüller çalışma zamanı izni gerektirir. saQut varsayılan olarak tüm dış erişimi reddeder. Komut satırından izin verirsin:

saqut run --allow fs prog.sqt
saqut run --allow fs,net,sys prog.sqt

Capability	Neye izin verir
fs	Dosya sistemi erişimi (okuma, yazma, listeleme)
net	Ağ erişimi (HTTP, soket)
sys	Sistem çağrıları: güncel zaman, rastgele sayı, ortam değişkenleri, argümanlar

Capability gerektiren fonksiyonlar bunu bildirir (requires fs). Eşleşen --allow bayrağı olmadan kullanmaya çalışırsan derleyici derleme zamanında hata verir. Çalışma zamanı da her çağrıdan önce son bir güvenlik kontrolü yapar.

Bir programın hangi capability’lere ihtiyaç duyduğunu çalıştırmadan sorgulayabilirsin:

saqut ir --capabilities prog.sqt

Modül dizini

Modül	Import	Gerektirir	Durum
Dosya sistemi	fs	--allow fs	Kullanılabilir
Sistem	sys	--allow sys	Kullanılabilir
Matematik	math	yok	Kullanılabilir
Tarih	date	--allow sys (yalnızca now())	Kullanılabilir
Ağ	net	--allow net	Planlandı (0.9)

Hiçbir yerden import edilmez

Yerleşik tip metotları (.upper(), .append(), .toJson()) standart kütüphanenin parçası değildir. UFCS (Uniform Function Call Syntax) nokta gösterimiyle çağrılır ve import gerektirmeden her zaman kullanılabilir. Bkz. Yerleşik Fonksiyonlar (UFCS).