Değişkenler

Değişken (variable), bir değeri tutan adlandırılmış bir kutudur. İçine değer koyabilir, daha sonra o değere bakabilir ya da yerine başka bir değer koyabilirsiniz.

Değişken Bildirimi

Bir değişken oluşturmak için önce türü, ardından adını yazın:

int score;

Bu, score adında, tam sayı tutabilen bir değişken oluşturur. Başlangıç değeri 0’dır.

Başlangıç değerini = kullanarak hemen de verebilirsiniz:

int score = 10;
float pi = 3.14;
bool isReady = true;
string name = "saQut";

Genel biçim şöyledir:

<tür> <ad> [= <başlangıç değeri>];

Varsayılan Değerler

Bir başlangıç değeri vermezseniz, değişken sıfır dengi bir değerle başlar:

Tür	Varsayılan Değer
int	0
float	0.0
bool	false
string	"" (boş)
byte	0
Nullable türler (int?, string?)	null
struct	Tüm alanlar sıfır/varsayılan
int[] (dizi)	null (kullanılmadan önce atanmalıdır)

Yeni Bir Değer Atama

Bir değişkenin değerini değiştirmek için = kullanın:

int x = 5;
x = 10;       // x artık 10
x = x + 3;    // x artık 13

Adlandırma Kuralları

Değişken adları şunları içerebilir:

• Harfler (a-z, A-Z)
• Rakamlar (0-9)
• Alt çizgi (_)
• Dolar işareti ($)

Ad rakamla başlayamaz.

int age;          // geçerli
int _counter;     // geçerli
int 2ndPlace;     // GEÇERSİZ, rakamla başlar
int total$;       // geçerli

Adlar büyük/küçük harfe duyarlıdır: score ile Score iki farklı değişkendir.

Kapsam (Scope)

Bir değişken yalnızca bildirildiği { } bloğunun içinde yaşar.

int main() {
    int a = 5;       // 'a' buradan itibaren var

    if (a > 0) {
        int b = 10;  // 'b' yalnızca bu if bloğunda var
        a = b;       // GEÇERLİ, 'a' burada görünür
    }

    // b = 20;       HATA, 'b' burada yok

    return 0;
}

Yerel ve Global Değişkenler

Bir fonksiyonun (ya da bir bloğun) içinde bildirilen değişken yereldir (local): yalnızca orada yaşar ve fonksiyonun her çağrısı kendine ait yepyeni bir kopya alır.

Dosyanın en üst seviyesinde (tüm fonksiyonların dışında) bildirilen değişken ise globaldir. Program boyunca yaşar ve herhangi bir fonksiyon onu okuyup yazabilir:

int counter = 0;        // global, en üst seviyede bildirildi

void increment() {
    counter = counter + 1;   // global değişkeni okur ve yazar
}

int main() {
    increment();
    increment();
    print(counter);          // 2
    return 0;
}

• Yereller varsayılandır; onları tercih edin. Her fonksiyonun verisini kendi içinde tutar ve programı anlamayı kolaylaştırır.
• Globaller az miktarda paylaşılan durum için kullanışlıdır; ancak herhangi bir fonksiyon onları değiştirebileceğinden, aşırı kullanımı programın takibini zorlaştırır.

Yerel/global değişkenler ve çağrı yığını (call stack) hakkında ayrıntılı bir sayfa planlanmaktadır. Şimdilik: yereller fonksiyon/blok içinde yaşar; globaller en üst seviyede bulunur ve paylaşılır.

Sabitler?

saQut’ta henüz bir const anahtar sözcüğü yoktur. Teamül, bir değişken oluşturup ona tekrar atama yapmamaktır; derleyici size güvenir.

Sık Yapılan Hatalar

int x = 5;
int x = 10;       // HATA, 'x' bu kapsamda zaten bildirildi

int a;
int b = a + 5;    // GEÇERLİ, 'a' 0 olduğundan 'b' 5 olur

Sırada Ne Var?

• saQut’taki tüm veri türlerini görün
• Değerlerle çalışmak için işleçleri öğrenin